बाख्राको मूल्य कसरी निकालिन्छ

जिउँदो तौल र मासुको तौल — फरक बुझ्नुहोस्

यी दुई आँकडा प्रायः एक–अर्कामा मिसिन्छन्। किसानले पैसा गुमाउने ठाउँ पनि यही हो।

आफैं हिसाब गर्ने तरिका

1. 1

   बाख्रा तौलाउनुहोस्

   सकेसम्म प्लेटफर्म तराजु (platform scale) मा। यो आफ्नै अगाडि हुनुपर्छ भन्नुहोस्।

2. 2

   दर र प्रतिशत पहिले पक्का गर्नुहोस्

   जातको प्रतिशत र प्रति किलो दर तौलाउनु अघि मिलाउनुहोस्, तौल थाहा भएपछि होइन।

3. 3

   गुणन गर्नुहोस्

   जिउँदो तौल × प्रति किलो दर = बाख्राको मूल्य। यत्ति हो।

4. 4

   ढुवानी अलग जोड्नुहोस्

   ढुवानी खर्च बाख्राको मूल्यमा पर्दैन। यो जिल्ला र संख्या अनुसार छुट्टै लाग्छ।

उदाहरण: ३० किलोको ८७% बोयर क्रस

८७% बोयर क्रस को दर प्रति किलो रु. १,२०० – रु. १,५०० सम्म हुन्छ। मध्यम दर रु. १,३५० मान्ने हो भने हिसाब यस्तो हुन्छ।

1. 1जिउँदो तौल = ३० किलो
2. 2प्रति किलो दर = रु. १,३५०
3. 3३० × १,३५० = रु. ४०,५००
4. 4ढुवानी छुट्टै — यो रकममा जोडिएको छैन।

तराजु नभएमा तौल कसरी अनुमान गर्ने

तराजु नभएको ठाउँमा नाप्ने फिताले छातीको घेरा (chest girth) नाप्नुहोस् — अगाडिको खुट्टा पछाडिबाट शरीर वरिपरि घुमाएर आउने नाप। छातीको घेरा शरीरको तौलसँग नजिकको सम्बन्ध राख्छ, त्यसैले काम चलाउने अनुमान दिन्छ।

बाख्रा सीधा र शान्त उभिएको बेला नाप्नुहोस्। आएको आँकडा अनुमान मात्र हो — तराजुको ठाउँ लिन सक्दैन।

भनिएको मूल्य ठीक छैन भन्ने संकेत

• •बिक्रेता आफ्नै अगाडि बाख्रा तौलाउन मान्दैन।
• •प्रतिशत त भन्छ, तर बाबु–आमाको रेकर्ड वा बोकाको विवरण देखाउन सक्दैन।
• •तौलाउनु ठीक अघि धेरै दाना–पानी खुवाइएको हुन्छ — पेट भरिँदा २–३ किलो नक्कली तौल थपिन सक्छ।
• •भनेको प्रतिशतको तालिकाभन्दा दर धेरै तल छ। यसको अर्थ प्रायः प्रतिशत बढाइचढाइ भनिएको हुन्छ।
• •ढुवानी “सामेल छ” भनिन्छ, तर कुन जिल्ला र कुन दिन पठाउने भन्ने कतै लेखिँदैन।

तराजुको छेउमा उभिँदा जाँच्नुपर्ने कुरा

• जातको प्रतिशत र प्रति किलो दर तौलाउनु अघि पक्का भयो।
• बाख्रा आफ्नै अगाडि तराजुमा उभिएको देखियो।
• तौलाउनु ठीक अघि धेरै दाना–पानी दिइएको छैन।
• जिउँदो तौल × दर आफैं गुणन गरेर रकम मिलाइयो।
• ढुवानी खर्च छुट्टै रकम भनेर स्पष्ट भयो।
• खोप र जुकाको औषधिको रेकर्ड हेरियो।