बोयर बाख्राको वृद्धि र तौल
राम्रोसँग खुवाइएको बोयर क्रस दैनिक १२० देखि २०० ग्राम बढ्छ, र ३ महिनामा करिब २० किलो, ६ महिनामा ३० किलो र ९ महिनामा ४० किलो पुग्नुपर्छ। तपाईंका बाख्रा यी आँकडाभन्दा १५% बढी तल छन् भने पहिले जुका जाँच्नुहोस्, त्यसपछि दानाको गुणस्तर।
अद्यावधिक
उमेर अनुसार तौल
| उमेर | लक्ष्य तौल | यो बेला के हुनुपर्छ |
|---|---|---|
| जन्मँदा | ३–४ किलो | एक घण्टाभित्र उठेर दूध चुस्नुपर्छ |
| १ महिना | ८–१० किलो | दूधमा, बिस्तारै घाँस चाख्न सुरु |
| ३ महिना | १८–२५ किलो | दूध छुटाउने; घाँस र दाना खान्छ |
| ६ महिना | २८–३५ किलो | सबैभन्दा छिटो बढ्ने समय; भाले छुट्याउनुहोस् |
| ९ महिना | ३५–४५ किलो | बिक्री तौलको नजिक |
| १२ महिना | ४५–५५ किलो | बिक्री तौल पुग्यो; माउ ब्याउन तयार |
दैनिक तौल वृद्धि
| प्रकार | दैनिक वृद्धि | टिप्पणी |
|---|---|---|
| स्थानीय बाख्रा (खरी) | ५०–८० ग्राम | तुलनाका लागि |
| बोयर क्रस, सामान्य दाना | ९०–१३० ग्राम | नेपाली फार्ममा प्रायः यही |
| बोयर क्रस, राम्रो दाना | १५०–२०० ग्राम | योजनाबद्ध दानाले पाउन सकिन्छ |
| बोयर क्रस, जुका लागेको वा बिरामी | ०–५० ग्राम | वा तौल घट्दै |
बाख्रा फार्ममा दैनिक तौल वृद्धि सबैभन्दा काम लाग्ने एउटै संख्या हो। हरेक महिना उही दिनमा केही बाख्रा तौलाउनुहोस्, घटाउनुहोस्, र दिनको संख्याले भाग गर्नुहोस्। वृद्धि घट्यो भने कतै कुरा बिग्रिएको छ — र बिक्रीको बेलामा थाहा पाउनुभन्दा केही हप्ताभित्रै थाहा हुन्छ।
आफ्ना बाख्रा लक्ष्यमा छन् कि छैनन् कसरी जाँच्ने
पाँच बाख्रा छान्नुहोस् र चिन्ह लगाउनुहोस्
हरेक महिना उही पाँच बाख्रा प्रयोग गर्नुहोस्। कानको ट्याग वा रङको चिन्ह भए पुग्छ।
हरेक महिना उही मितिमा तौलाउनुहोस्
बिहान दाना दिनु अघि, ताकि पेटमा भरिएको दाना–पानीले आँकडा नबिगारोस्।
लेखेर राख्नुहोस्
एउटा कापी भए पुग्छ। मिति, बाख्रा, तौल। रेकर्ड नभएमा सबै अनुमान मात्र हुन्छ।
माथिको तालिकासँग मिलाउनुहोस्
लक्ष्यको १५% भित्र भए ठीक छ। १५% भन्दा बढी तल भए कारण खोज्नुपर्छ।
लक्ष्यभन्दा पछि परेका छन् भने
तल दिइएको क्रम अनुसार जाँच्नुहोस्। थप दाना किन्नुबाट सुरु गर्नुहुँदैन — धेरै जुका लागेको बाख्रालाई दाना दिनु प्रायः जुकालाई खुवाउनु हो।
- जुका। रक्तअल्पताका लागि आँखाको पातीको रङ हेर्नुहोस् र गोबरको अवस्था जाँच्नुहोस्। नेपालमा वृद्धि रोकिने सबैभन्दा सामान्य कारण जुका हो।
- पानी। सफा पानी पर्याप्त पिउन नपाएको बाख्राले पर्याप्त खान पनि सक्दैन। आपूर्ति र सफाई जाँच्नुहोस्।
- प्रोटिन। बढ्दै गरेका बाख्रालाई पूर्ण उमेरका भन्दा बढी प्रोटिन चाहिन्छ। डाले घाँसका पात र दानाको मिश्रणले यो पूरा गर्छ।
- खोरको अवस्था। भिजेको ओछ्यान, हावा नचल्नु र चाप — यी तीनैले वृद्धि रोक्छन् र निमोनिया निम्त्याउँछन्।
- रोग। ज्वरो, खोकी, पखाला वा लङ्गडाउनु — कुनै पनि भए वृद्धि रोकिन्छ। दाना मिलाउनुभन्दा पहिले रोगको उपचार गर्नुहोस्।
- जात। सूचीमा अन्तिम, पहिलो होइन। कमजोर वृद्धि प्रायः व्यवस्थापनको कारणले हुन्छ, जातको कारणले होइन।
पूर्ण उमेरको तौल
अत्यन्त राम्रो अवस्थामा पूर्ण उमेरको शुद्ध बोयर बोका ९० देखि १३० किलो र माउ ८० देखि १०० किलो पुग्न सक्छ। नेपाली फार्मका क्रस बाख्रा प्रायः यसभन्दा कम तौलमै पूर्ण उमेर पुग्छन्। आफ्ना बाख्रालाई शुद्ध बोयरको प्रदर्शनी तौलसँग तुलना गर्नुहुँदैन।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
बोयर बाख्राले दिनमा कति तौल बढाउनुपर्छ?
६ महिनाको बोयर बाख्राको तौल कति हुनुपर्छ?
बोयर बाख्रा कति उमेरमा बिक्री तौल पुग्छ?
मेरा बोयर बाख्रा किन बढ्दैनन्?
यो पनि पढ्नुहोस्
बाख्रा ठूलो र स्वस्थ बनाउने
बाख्रा कति ठूलो हुन्छ भन्ने निर्धारण गर्ने पाँच कुरा, महत्त्वको क्रम अनुसार, र वृद्धि रोकिएमा समस्या कसरी पत्ता लगाउने।
छिटो बढाउनेबढ्दै गरेका बाख्राका लागि आहार तालिका
तौल अनुसार बाख्रालाई कति घाँस र कति दाना दिने, नेपालमा पाइने सामग्रीबाट दाना बनाउने अनुपात, र बाख्राले मन पराउने डाले घाँसका रुख।
स्वास्थ्यजुकाको औषधि र नियन्त्रण
नेपालका बाख्रा फार्ममा जुका किन सबैभन्दा ठूलो लुकेको खर्च हो, आँखाको पातीको रङबाट कसरी जाँच्ने, र औषधिले नमर्ने जुका नबनाई कसरी उपचार गर्ने।
तपाईंको बाख्राबारे कुनै प्रश्न छ?
हामी चितवनमा बोयर बाख्रा पाल्छौं। तपाईंको जिल्लाका लागि कुन जात उपयुक्त हुन्छ, बाख्राको मूल्य कति पर्छ, वा फार्ममा आएको समस्या कसरी सुल्झाउने — खुसीसाथ कुरा गर्न तयार छौं।